ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗ
ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
ΚΥΡΙΛΛΟΣ
Ελέω και χάριτι Θεού Μητροπολίτης Ιεραπύτνης και Σητείας
Προς τον Ιερό Κλήρο, τις Μοναχικές Αδελφότητες και τον ευσεβή και Θεοτοκοσκέπαστο λαό της Ιεράς Μητροπόλεως Ιεραπύτνης και Σητείας.
«Ω του παραδόξου θαύματος! η πηγή της ζωής, εν μνημείῳ τίθεται, και κλίμαξ προς ουρανόν, ο τάφος γίνεται…» (Στιχηρό Εσπερινού της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου).
Αγαπητοί μου αδελφοί,
Εορτάζουμε και πανηγυρίζουμε το αποκορύφωμα των Θεομητορικών εορτών, την ένδοξη Κοίμηση της Παναγίας μας και τη θαυμαστή Μετάστασή της στα ουράνια σκηνώματα. Η Εκκλησία με τους θεσπέσιους ύμνους της μας καλεί σε χαρά και πανήγυρη, γιατί αυτή που κοιμήθηκε είναι η Μητέρα της Ζωής. Και η κοίμησή της δεν είναι απώλεια, αλλά μετάσταση στους ουρανούς και μετάβαση «εκ του θανάτου εις την ζωήν». Είναι η γιορτή της αναστάσεώς της, το Πάσχα της Παναγίας μας, το «Πάσχα του καλοκαιριού», όπως το αποκαλεί ο ευσεβής Θεοτοκοσκέπαστος λαός μας.
Η Υπεραγία Θεοτόκος την τρίτη ημέρα μετά την ένδοξη κοίμησή της ανασταίνεται και μεθίσταται ολόσωμη στους ουρανούς, όπως ο Υιός της την τρίτη ημέρα ανέστη εκ νεκρών. Προηγείται, τρεις ημέρες νωρίτερα, το προθανάτιο μήνυμα του Αρχαγγέλου Γαβριήλ, το οποίο η Παναγία Μητέρα του Κυρίου μας δέχεται με γλυκιά προσμονή. Δεν φοβάται τον θάνατο, γιατί γνωρίζει ότι δεν είναι το τέλος, αλλά ύπνος, ανάπαυση, διάβαση από τα επίγεια στα ουράνια και πέρασμα από «τα λυπηρότερα στα χρηστότερα», στην αιώνια ζωή, όπου θα βλέπει τώρα τον Υιό και Θεό της «πρόσωπον προς πρόσωπον» (Α΄ Κορ. 13, 12).
Ο θάνατος της είναι πραγματικός και όχι «κατά δόκησιν και φαντασίαν», γι᾿ αυτό και την ώρα του θανάτου της είναι παρόντες ως αδιάψευστοι μάρτυρες οι «εκ περάτων συναθροισθέντες» Απόστολοι, οι οποίοι ψάλλουν εξόδιους ύμνους μέχρι τη στιγμή του ενταφιασμού της. Η ψυχή της Παρθένου κατά την έξοδό της αποχωρίζεται το σώμα, επιβεβαιώνοντας το διφυές της ανθρώπινης φύσης, το «συναμφότερον» (Άγ. Γρηγόριος Παλαμάς, P.G. 150, 1361ΒC), δηλ. την αδιάσπαστη ψυχοσωματική ενότητα του ανθρώπου. Όπως βλέπουμε στην ορθόδοξη εικόνα της Κοιμήσεως, ο ίδιος ο Χριστός, συνοδευόμενος από ουράνιες δυνάμεις, παραλαμβάνει στα πανάγια χέρια του την ψυχή της, που έχει τη μορφή φασκιωμένου μωρού με σταυρωμένα τα χέρια. Το σκήνωμα της Παναγίας θάπτεται στο Θεομητορικό μνήμα, στη Γεθσημανή, αλλά δεν διαλύεται, όπως συμβαίνει στα σώματα των κοινών θνητών. Αντίθετα, μετατίθεται άφθαρτο στον ουρανό. Η Παρθένος Μαρία, όπως διέφυγε τις οδύνες του φυσικού τοκετού, έτσι διαφεύγει και τις συνέπειες του θανάτου, δηλ. τη φθορά του σώματος.
Μετά την κοίμηση και την ένδοξη μετάστασή της, η Κεχαριτωμένη Μαρία «τον κόσμον ου κατέλιπε», αλλά ως φιλόστοργη Μητέρα δέεται διαρκώς και μεσιτεύει προς τον Υιό και Θεό της, στον οποίο έχει ακαταμάχητη μητρική παρρησία. Του μεταφέρει τα αιτήματα, τα δάκρυα, τους στεναγμούς και τους πόθους όλων των ανθρώπων. Και εμείς νιώθουμε ενθάρρυνση, ανακούφιση, παρηγοριά και γλυκιά απαντοχή από τη μητρική στοργή και τη θαλπωρή της Ουράνιας Μάνας μας, που είναι κατά τον μεγάλο αγιογράφο και λογοτέχνη του Γένους μας Φώτη Κόντογλου «η μητέρα των ορφανεμένων, η ελπίδα των απελπισμένων, η χαρά των θλιμμένων, το ραβδί των τυφλών, η άγκυρα των θαλασσοδαρμένων».
Την τιμούμε ως «Μητέρα Κυρίου» (Λουκ. 1, 43), που είναι και γι᾿ αυτή «Θεός και Σωτήρ» (Λουκ. 1, 47). Την ευγνωμονούμε για ό,τι μας πρόσφερε ως συνεργός του Θεού στο έργο της σωτηρίας ολόκληρου του κόσμου, αλλά και για τις αμέτρητες δωρεές της. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς ναό και μοναστήρι αφιερωμένα στο πανάγιο όνομά της και δεκάδες είναι τα Θεοτοκωνύμια που της έχουν αποδοθεί από τον Θεοτοκόφιλο λαό μας. Στη λατρευτική ζωή της Εκκλησίας μας οι δεήσεις που απευθύνει ο Ιερέας στην Υπεραγία Θεοτόκο δεν λείπουν από καμιά ιερά Ακολουθία και θεία Λειτουργία. Ούτε υπάρχει σπίτι χωρίς την εικόνα της Παναγίας, μπροστά στην οποία κάθε πιστός απευθύνεται ικετευτικά και παρακλητικά στην Ουράνια Μητέρα μας, σε κάθε περίσταση, θλίψη, ανάγκη και συμφορά του βίου του.
Αδελφοί μου αγαπητοί,
Η σημερινή εορτή είναι υπόθεση μεγάλης χαράς και πανηγύρεως, γιατί η Υπεραγία Θεοτόκος κοιμήθηκε, αναστήθηκε, κρίθηκε και δικαιώθηκε, και δεν περιμένει τη Δευτέρα Παρουσία «εις ανάστασιν κρίσεως» (Ιωάν. 5, 29). Η σεβάσμια κοίμησή της μας μεταφέρει το χαρμόσυνο μήνυμα του «ζωηφόρου θανάτου» και είναι προάγγελος της δικής μας αναστάσεως. Μετά την Ανάσταση του Χριστού, η ενσώματη μετάσταση της Παναγίας στους ουρανούς αποτελεί μια επιπλέον εγγύηση ότι πιστεύουμε, ελπίζουμε και προσδοκούμε «Ανάστασιν νεκρών και ζωήν του μέλλοντος αιώνος».
Ας την παρακαλέσουμε, λοιπόν, μέσα από την καρδιά μας με σεμνότητα, ταπείνωση, ευλάβεια και θέρμη να γίνει συνοδοιπόρος, συναντιλήπτορας, προστάτης και βοηθός μας. Να μας περιφρουρεί και να μας διαφυλάσσει από κάθε ορατό και αόρατο κίνδυνο, πειρασμό και δοκιμασία. Να μας ενθαρρύνει, να μας γαληνεύει και να δροσίζει τις ψυχές όλων μας με τη δρόσο της μητρικής ελπίδας και της ουράνιας παρηγοριάς και σκέπης.
Εύχομαι εγκάρδια η Υπεραγία Θεοτόκος να μας φωτίζει, να μας σκεπάζει και να οδηγεί τα βήματα της ζωής μας προς τον Υιό της και Σωτήρα μας Ιησού Χριστό. Αμήν.
Χρόνια πολλά και ευλογημένα!
Ιεράπετρα, Εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου 2026
Διάπυρος προς τον Ὑπεραγία Θεοτόκο ευχέτης
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ο Ιεραπύτνης και Σητείας KΥΡΙΛΛΟΣ
