Μερικές θεατρικές βραδιές τελειώνουν με το τελευταίο χειροκρότημα. Κάποιες άλλες μένουν μέσα σου για πολύ καιρό. Η παράσταση του έργου «Δομίνικος Θεοτοκόπουλος, ο Έλληνας» από το Δήμο Σητείας- τμήμα Πολιτισμού και τον Προοδευτικό Σύλλογο Βιτσέντζος Κορνάρος στο Πολύκεντρο Σητείας (σήμερα, Κυριακή 7/06 και αύριο 8/06 στις 9 μ. μ οι τελευταίες παραστάσεις ) ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Πρώτα απ’ όλα, ευχαριστούμε, Antoinette Moses.
Ευχαριστούμε που έφερες στη Σητεία τον δικό σου Θεοτοκόπουλο. Έναν Θεοτοκόπουλο που δεν περιορίζεται στις σελίδες της Ιστορίας ούτε στα μουσεία. Έναν άνθρωπο που αναζητά, αμφισβητεί, συγκρούεται, ελπίζει και συνεχίζει να συνομιλεί με το σήμερα. Ευχαριστούμε για τα χρόνια που αφιέρωσες στο έργο αυτό, επιστρέφοντας ξανά και ξανά στο κείμενο, διορθώνοντας, προσθέτοντας, αναζητώντας μέχρι να του δώσεις τη σημερινή του μορφή. Ένα άρτιο σύγχρονο έργο.
Μέσα από τη σχέση της τέχνης με την εξουσία, μέσα από τα ερωτήματα για τις πατρίδες, την πίστη, τη μνήμη και τον χρόνο, μίλησες για κάτι πολύ μεγαλύτερο: Την ανθρώπινη περιπέτεια.
Ευχαριστούμε που εμπιστεύθηκες τη σκηνοθεσία στον Μιχάλη Γιαννακάκη. Με σεβασμό στο κείμενο και βαθιά κατανόηση των υπόγειων ρευμάτων του, ανέδειξε όλα εκείνα που δεν λέγονται φωναχτά. Γιατί το έργο αυτό δεν κραυγάζει. Ψιθυρίζει. Και οι ψίθυροι, όταν είναι αληθινοί, φτάνουν συχνά πιο βαθιά από τις κραυγές.
Ευχαριστούμε τους ηθοποιούς που υπηρέτησαν αυτή τη διαδρομή με αφοσίωση και ευαισθησία, οδηγώντας το κοινό από το χαμόγελο στη συγκίνηση και από τη σκέψη στη σιωπή. Γιατί υπήρξε γέλιο στην παράσταση. Υπήρξε όμως και εκείνη η σπάνια συγκίνηση που γεννιέται όταν αναγνωρίζεις ένα κομμάτι του εαυτού σου πάνω στη σκηνή.
Κομμάτια ψυχής έδωσαν ο Νίκος Βασιλάκης (Θεοτοκόπουλος), σε μια συγκλονιστική ερμηνεία που επένδυσε στην απλότητα και την λιτή εκφραστικότητα. Η Στέλλα Ροβίθη, σε έναν ρόλο που εύκολα θα μπορούσε να κυλήσει στο μελόδραμα, δεν χρησιμοποίησε τεχνικές ευκολίες, δίνοντας την εικόνα της στιβαρής αλλά και πληγωμένης συντρόφου του «Έλληνα» με όχημα το ταλέντο της . Ο Νίκος Σαρουλάκης, ας πούμε πως είχε αναλάβει να φέρει εις πέρας τον «αντιπαθή» χαρακτήρα του έργου. Πολύ έξυπνα, δεν έγινε ο «κακός» της παράστασης, αλλά ανέδειξε μια προσωπικότητα οικεία, σε όλους όσους έχουν έρθει σε επαφή με ανθρώπους εξουσίας, αμφίσημη και πολυσήμαντη και όχι μια καρικατούρα. Διακυμάνσεις και διαθλάσεις εκφραστικών μέσων, αξιοζήλευτες. Ο Γιάννης Φρυσούλης έφερε το συναισθηματικό βάρος αλλά το βάρος της ευθύνης που χρειαζόταν ο χαρακτήρας του γιού του Θεοτοκόπουλου, με έναν σπάνιο ρεαλισμό και την υποδόρια αμφισβήτηση του «πατέρα»-των προηγούμενων γενιών, τελικά.
Πολύ ιδιαίτερη και υψηλής αισθητικής, είναι η εικαστική πρόταση της παράστασης από την υπογράφουσα την καλλιτεχνική διεύθυνση Μάρω Βασιλειάδη Τα κενά άδεια τελάρα του ζωγράφου που αντικρίσαμε στην αρχή έμοιαζαν να περιμένουν υπομονετικά τη στιγμή τους. Και όταν έφτασε το φινάλε, αυτά τα ίδια τελάρα γέμισαν ζωή, μνήμη και χρώμα, σαν να τα είχε αγγίξει ο ίδιος ο Κρητικός ζωγράφος. Μια εικόνα λιτή και συγκλονιστική, η στιγμή που το χειροκρότημα επιβάλλεται-αν και δεν αρκεί. Δεν είναι εντυπωσιασμός, είναι ουσία
Το σπουδαίο είναι η ματιά της συγγραφέα. Μια ματιά βαθιά σύγχρονη. Η Αντουανέτ δεν αναζητά το παρελθόν για να το θαυμάσει από απόσταση. Το φέρνει δίπλα μας και μας καλεί να κοιταχτούμε μέσα του. Αναγνωρίζει στο σήμερα τις ίδιες αγωνίες, τις ίδιες συγκρούσεις, τα ίδια αδιέξοδα και τις ίδιες ελπίδες. Με διακριτικότητα, χωρίς διδακτισμό, με τη σοφία εκείνων που γνωρίζουν πως οι μεγάλες αλήθειες δεν χρειάζονται φωνές για να ακουστούν.
Και πάνω απ’ όλα, ευχαριστούμε την Αντουανέτ για κάτι ακόμη πιο σημαντικό από το ίδιο το έργο της: για την παρουσία της ανάμεσά μας. Γιατί εδώ και χρόνια η Σητεία δεν είναι απλώς ένας τόπος που επισκέπτεται. Είναι η δεύτερη πατρίδα της. Και εκείνη έχει γίνει μια δική μας αγαπημένη παρουσία. Μια γυναίκα ακούραστη, δημιουργική, ανήσυχη, φωτεινή. Ένας ολοκληρωμένος πνευματικός άνθρωπος που συνεχίζει να ερευνά, να δημιουργεί, να εμπνέει και να χαίρεται τη ζωή με τον ενθουσιασμό ενός νέου ανθρώπου.
Απόψε δεν αποχαιρετάμε απλώς μια παράσταση στο «Πολύκεντρο» για να την υποδεχτούμε ξανά τον Ιούλιο, για μια βραδιά στην Καζάρμα.. Χειροκροτούμε ένα έργο ζωής. Και μαζί του μια σπουδαία γυναίκα που εξακολουθεί να μας θυμίζει ότι η τέχνη, δεν είναι κάτι γενικό, αφηρημένο και άπιαστο. Είναι αυτό που μπορεί να φωτίζει τον δρόμο του ανθρώπου.
(Φωτογραφίες Alexis Koskinis)
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
