Σάββατο, 21 Νοεμβρίου, 2026
spot_img
ΑρχικήΕΙΔΗΣΕΙΣΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ"Το Ριζίτικο εμπνέει και το θέατρο"-Συνέντευξη με τον Μανώλη Σειραγάκη, συντελεστή...

“Το Ριζίτικο εμπνέει και το θέατρο”-Συνέντευξη με τον Μανώλη Σειραγάκη, συντελεστή της παράστασης Rizitiko Reload (αύριο Κυριακή 9μ. μ) στο Πολύκεντρο Σητείας


Από την Κρήτη σε ολόκληρη την Ευρώπη, αξιοποιώντας τις δυνατότητες του ευρωπαϊκού προγράμματος Perform Europe,  φιλοδοξεί να ταξιδέψει η πρωτοποριακή παράσταση «Rizitiko Reload», που έχουμε την  ευκαιρία και τη χαρά να  παρακολουθήσουμε στο Πολύκετρο Σητείας αύριο Κυριακή (22/11)στις 9 μ. μ

Είναι μια  τολμηρή θεατρική προσέγγιση της κρητικής μουσικής παράδοσης  που επιχειρεί να μεταφέρει το ριζίτικο τραγούδι σε μια σύγχρονη σκηνική γλώσσα, αναδεικνύοντας τη γυναικεία οπτική μέσα σε έναν κατεξοχήν ανδροκρατούμενο παραδοσιακό κόσμο.

Η παράσταση, προϊόν της σύμπραξης δύο θεατρικών ομάδων του Ρεθύμνου, έχει ήδη παρουσιαστεί στη Λάρισα, στο Ρέθυμνο και στα Χανιά, ενώ οι συντελεστές της βρίσκονται σε επαφές για ευρωπαϊκή περιοδεία, αλλά και για νέες παρουσιάσεις στην Κρήτη, ενώ τον Ιανουάριο προγραμματίζονται δύο παραστάσεις στην Αθήνα.

Κεντρικός άξονας του εγχειρήματος είναι το ριζίτικο τραγούδι, ένα από τα σημαντικότερα εκφραστικά στοιχεία της κρητικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Για τη διαφορετική αυτή προσέγγιση, τη συνεργασία των δύο θεατρικών ομάδων και τις προοπτικές της παράστασης μιλάμε με τον Μανώλη Σειραγάκη, αναπληρωτή καθηγητής θεατρολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης, ηθοποιό και συν-σκηνοθέτη της θεατρικής αυτής αβάν-γκαρντ εμπειρίας.

«Το ριζίτικο είναι κοινό βίωμα όλων μας»

 

-Πώς προέκυψε η ιδέα να καταπιαστείτε θεατρικά με το ριζίτικο τραγούδι;

“Μα, είναι κοινό βίωμα όλων μας, από τους ηθοποιούς, τους μουσικούς, τη σκηνοθέτιδα, την κινησιολόγο μέχρι και τον φωτιστή μας. Θεωρούμε συνήθως ότι το ριζίτικο είναι ένα είδος περιορισμένο στις ρίζες των Λευκών Ορέων, στη Μαδάρα που λέμε. Ωστόσο, οι ιδέες του, οι στίχοι του, η ιδεολογία και η ατμόσφαιρά του αποτελούν κοινόχρηστη κρητική κληρονομιά. Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσες φορές, κατά τη διάρκεια των προβών, κάποιος από μας φώναζε στους υπόλοιπους: «Αυτόν τον στίχο μου τον έλεγε η μάνα μου» ή «μου τον έλεγε ο πατέρας μου».

-Θα ακούσουμε, λοιπόν, στην παράσταση τα ριζίτικα τραγούδια στην αυθεντική μουσική τους μορφή;

“Εδώ πρέπει οπωσδήποτε να εξηγήσουμε κάτι. Η παράσταση είναι υβριδική. Αντλεί από τα ριζίτικα τους στίχους, την ατμόσφαιρα και το κλίμα τους, αλλά τα επενδύει με μια εντελώς απρόσμενη μουσική. Πολύ περισσότερο, όμως, τα δραματοποιεί, τα μετατρέπει από τραγούδι σε σκηνική πράξη. Διατηρούν, κατά την άποψή μας, αντίστοιχο βάρος και σημασία, καθώς και όλη την ατμόσφαιρα της κρητικής παράδοσης, αλλά έχει γίνει μια συστηματική καλλιτεχνική δουλειά για να έρθουν στο σήμερα.“

 

Η γυναικεία ματιά σε μια ανδροκρατούμενη παράδοση

-Ποια είναι, λοιπόν, τα στοιχεία που διαφοροποιούν τη δική σας προσέγγιση και επιχειρούν να φέρουν το ριζίτικο στη σύγχρονη εποχή;

“Η σημαντικότερη καινοτομία είναι η επαναστατική ματιά της Ελεάνας Αποστολάκη, η οποία υπογράφει τη δραματουργία, εκτός από τη σκηνοθεσία και την επί σκηνής ερμηνεία. Σε ένα μουσικό είδος που αποτελεί αποκλειστικά ανδρική υπόθεση ακόμη και σήμερα, καταφέρνει να ανακαλύψει ένα ρήγμα, επιλέγοντας πολύ προσεκτικά τους στίχους που δραματοποίησε: τη γυναικεία ματιά, τη γυναικεία οπτική.

Ο κόσμος της παράδοσης και ειδικά του ριζίτικου είναι ένας κόσμος ανδροκρατούμενος, πατριαρχικός. Τα περιθώρια να αναδειχθεί μια γυναίκα σε αυτόν είναι μηδαμινά ή έστω απειροελάχιστα. Προσεκτικότερη μελέτη, όμως, έδειξε ότι δεν λείπουν τελείως. Αυτούς τους πολύτιμους, σπάνιους στίχους επιλέξαμε, δραματοποιήσαμε και ερμηνεύουμε, δημιουργώντας μια παράσταση που, τιμώντας απόλυτα μια παραδοσιακή μορφή τέχνης, προσπαθεί να την προσαρμόσει στο σήμερα.”

Δύο θεατρικές ομάδες, μία κοινή καλλιτεχνική πρόταση

-Η παράσταση προέκυψε από τη σύμπραξη δύο θεατρικών ομάδων. Πρόκειται για ένα μάλλον ασυνήθιστο εγχείρημα, τόσο για την περιφέρεια όσο και για τον χώρο του θεάτρου γενικότερα. Πώς λειτούργησε αυτή η συνεργασία; Υπήρξαν δυσκολίες;

“Κανένα πρόβλημα, τολμώ να πω. Το Συνεργείο Μουσικού Θεάτρου (ΣΜουΘ) στη Λάρισα, ένας υποδειγματικός θεατρικός οργανισμός της περιφέρειας, προκήρυξε ένα Φεστιβάλ που αφορούσε θιάσους από την επαρχία, με την επιπλέον προϋπόθεση να συμπράξουν με έναν ακόμη θίασο της περιφέρειας. Έτσι, η ομάδα Scarmi πρότεινε στο Αντίβαρο (και οι δύο θίασοι του Ρεθύμνου) να συμπράξουμε και να λάβουμε μέρος στο Φεστιβάλ της Λάρισας. Έτσι και έγινε. Από τη στιγμή που υπήρχε συγκροτημένη άποψη για το τι θέλαμε να κάνουμε με τα τραγούδια και συνολικά με την παράσταση, τα πράγματα κύλησαν απολύτως ομαλά.”

Από την Κρήτη στην Ευρώπη – και με επόμενο σταθμό την Αθήνα

 

-Έχετε ήδη παρουσιάσει την παράσταση στο Ρέθυμνο, στη Λάρισα και στα Χανιά, ενώ αύριο έρχεστε στη Σητεία. Υπάρχει προοπτική να συνεχιστεί το ταξίδι της και πέρα από την Κρήτη;

“Τον περασμένο μήνα υποβάλαμε προτάσεις στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Perform Europe για περιοδεία της παράστασης μέσω συνεργασιών με άλλους ευρωπαϊκούς θιάσους. Σε όσους από αυτούς περιγράφαμε το δικό μας σκεπτικό και το περιεχόμενο της παράστασης διαπιστώσαμε πολύ μεγάλο ενθουσιασμό. Έχουν κι εκείνοι πολύ πλούσιο λαϊκό παραδοσιακό πολιτισμό, αντίστοιχες θεματικές και αξιακό σύστημα. Έχουν επίσης, για αιώνες, κρατήσει τη γυναίκα σε μειονεκτική θέση, και αυτό τους έκανε να νιώθουν εξαιρετικά οικεία την ατμόσφαιρα της δικής μας παράστασης. Ειδικά περιοχές όπως η Σικελία, η Αλβανία, η Κορσική, η Νάπολη και η Ρουμανία ένιωσαν πολύ εντονότερη αυτή την οικειότητα.

Από την άλλη, βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή σε διαπραγματεύσεις για παραστάσεις στην ενδοχώρα της Κρήτης, όπου υπάρχει ήδη από τον χειμώνα κατάλληλη κλειστή αίθουσα. Βέβαια, μένει ανοιχτό και το ενδεχόμενο παραστάσεων σε Φεστιβάλ και ανοιχτά θέατρα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Τον Γενάρη ταξιδεύουμε επίσης στην Αθήνα για δύο παραστάσεις.

Πόσο μακριά μπορεί να φτάσει ο πειραματισμός με την παράδοση;

 

-Σκεφτήκατε ότι οι πειραματισμοί σας θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντιδράσεις από ανθρώπους που αντιμετωπίζουν το ριζίτικο τραγούδι ως μια παράδοση που πρέπει να διατηρηθεί αναλλοίωτη;

“Δεν σκεφτήκαμε κάποια πιθανή αντίδραση. Χειριστήκαμε, όμως, όλο μας το υλικό με απόλυτο σεβασμό, γιατί είναι για όλους μας, όπως αναφέραμε, πατρογονική κληρονομιά, παιδική ανάμνηση, η ρίζα μας, η βαθύτερη και ουσιαστικότερη επαφή μας με την Κρήτη. Πιστεύουμε ότι δικαιωθήκαμε στον τρόπο που δουλέψαμε, γιατί –και είναι εντυπωσιακό αυτό– οι φανατικότεροι φίλοι της παράστασης είναι και συνειδητοί συνεχιστές της παράδοσης. Πουθενά δεν αντικρούει το ένα το άλλο.

-Να ευχηθούμε, λοιπόν, καλή επιτυχία και ακόμη περισσότερες παραστάσεις στον νομό μας.

Σας ευχαριστούμε. Περιμένουμε πράγματι απαντήσεις από τον Δήμο Αγίου Νικολάου για παραστάσεις στον Άγιο Νικόλαο και τη Νεάπολη, καθώς και από τον Δήμο Ιεράπετρας για παραστάσεις εκεί. Σας ευχαριστούμε πολύ και για τη φιλοξενία.”

 

ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

RELATED ARTICLES

Τελευταία Νέα