Κάτι έχει αλλάξει στην Ειρήνη Δερμιτζάκη. Και αυτή η αλλαγή είναι θετική. Δεν είναι ότι άλλαξε δρόμο. Αντίθετα, μοιάζει σαν όλα όσα υπηρετεί εδώ και χρόνια —η λογοτεχνία, το θέατρο, η σκηνοθεσία, η διδασκαλία δημιουργικής γραφής, τα ταξίδια και οι νέες εμπειρίες— να έχουν πλέον βρει μια πιο καθαρή μεταξύ τους σχέση.
Η Ειρήνη Δερμιτζάκη βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα δημιουργική φάση της πορείας της. Και η στιγμή αυτή αποκτά έναν ξεχωριστό συμβολισμό, καθώς το νέο της μυθιστόρημα «Το κορίτσι που σκότωσε τον πρωθυπουργό» παρουσιάζεται για πρώτη φορά πανελλαδικά στη Σητεία αύριο Σάββατο στις 7.30 μμ στην αυλή του Λαογραφικού Μουσείου.
Δεν είναι μια συνηθισμένη επιλογή.
Σε μια εποχή όπου οι περισσότερες παρουσιάσεις νέων βιβλίων ξεκινούν από τα μεγάλα αστικά κέντρα, η συγγραφέας επιλέγει ο νέος της δημιουργικός κύκλος να ανοίξει από τον τόπο της.
Μια επιστροφή που δεν έχει μόνο συναισθηματική αξία . Έχει κι άλλη αξία:
«Θεωρώ πολύ σημαντικό να βλέπουν οι άνθρωποι εδώ ότι υπάρχουν άνθρωποι που φύγανε από τα κρητικά σύνορα και έχουν κάνει πράγματα και στην Αθήνα και στο εξωτερικό», λέει.
Ένα κορίτσι απέναντι στην εξουσία
Ο τίτλος του βιβλίου είναι άμεσος και ανατρεπτικός: : «Το κορίτσι που σκότωσε τον πρωθυπουργό».
Η Ειρήνη Δερμιτζάκη, ωστόσο, δεν ενδιαφέρεται για το παιχνίδι της έκπληξης.
«Δεν μου αρέσει να κρύβω πράγματα και να κάνω ανατροπές μόνο για την ανατροπή. Όπως προσπαθώ να συνδέομαι με τους ανθρώπους με ειλικρίνεια και καθαρότητα, έτσι θέλω να λειτουργεί και η γραφή μου.»
Η αρχική ιδέα γεννήθηκε από μια φράση:
Ένα κορίτσι σκοτώνει τον πρωθυπουργό.
Το ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται στο «γιατί» και στο «μετά». Στη διαδρομή που οδηγεί έναν νέο άνθρωπο σε μια ακραία πράξη και στις συνέπειες που ακολουθούν.
Η ηρωίδα της είναι μια δεκαεπτάχρονη Ελληνίδα. Ένα κορίτσι που κουβαλά τη σύγχυση, τις αντιφάσεις και την αγωνία μιας γενιάς που μεγαλώνει σε έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από εκείνον των προηγούμενων.
Η γραφή ως τρόπος έκφρασης μιας γενιάς
Η σχέση της με τους νέους ανθρώπους μέσα από τα εργαστήρια δημιουργικής γραφής υπήρξε σημαντική για τη δημιουργία του βιβλίου.
Η εικόνα που συχνά υπάρχει για τους εφήβους σήμερα είναι εκείνη της απομάκρυνσης, της σιωπής, της προσκόλλησης στην οθόνη.
Η εμπειρία της, όμως, είναι διαφορετική.
«Όταν μπαίναμε στη διαδικασία της γραφής, τα παιδιά δεν σταματούσαν να γράφουν. Ακόμη και τα πιο ατίθασα.
Μέσα από τα κείμενά τους εμφανίζονταν προσωπικές ιστορίες, φόβοι, οικογενειακές δυσκολίες, έρωτες και προβληματισμοί.
Ελευθερώνονταν μέσα από τη γραφή.»
Αυτό ακριβώς την ενδιαφέρει: να αναζητήσει τι υπάρχει πίσω από την επιφανειακή εικόνα μιας γενιάς που συχνά θεωρούμε αποστασιοποιημένη.
Η αλήθεια στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης
Στο νέο της βιβλίο υπάρχουν και οι ανησυχίες της σύγχρονης εποχής: η παραπληροφόρηση, οι ψευδείς ειδήσεις, η δυσκολία να ξεχωρίσουμε το πραγματικό από το κατασκευασμένο.
Η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει αυτόν τον προβληματισμό.
«Μπορεί να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου θα αρχίσουμε να ξεχνάμε τι είναι πραγματικό.»
Ως διδάσκουσα δημιουργικής γραφής βλέπει ήδη τις αλλαγές.
«Μου στέλνουν κείμενα και καταλαβαίνω ότι έχουν γραφτεί από τεχνητή νοημοσύνη. Προς το παρόν μπορώ να το διακρίνω.»
Για την ίδια, όμως, το ζήτημα δεν είναι μόνο τεχνολογικό. Είναι βαθιά ανθρώπινο.
Είναι η ανάγκη να παραμένει ζωντανή η προσωπική φωνή του δημιουργού.
Από το κορίτσι του βιβλίου στην Αντιγόνη
Παράλληλα με το νέο της μυθιστόρημα, η Ειρήνη Δερμιτζάκη παρουσιάζει αρχές Αυγούστου, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Φίλων Μουσικής Σητείας τη δική της προσέγγιση στην «Αντιγόνη» .(Άλσος Χλουβεράκη)
Η σύνδεση ανάμεσα στις δύο ηρωίδες είναι ενδιαφέρουσα: δύο νέες γυναίκες που, σε διαφορετικές εποχές, έρχονται αντιμέτωπες με την εξουσία και το βάρος μιας επιλογής.
Η ίδια παραδέχεται πως η σύνδεση αυτή δεν ήταν εξαρχής σχεδιασμένη.
«Τώρα που το λες, το συνειδητοποιώ κι εγώ.»
Ίσως όμως αυτό να είναι και ένα χαρακτηριστικό της δημιουργικής της διαδρομής. Οι ιστορίες που επιλέγει να αφηγηθεί συνομιλούν μεταξύ τους, ακόμη κι όταν γεννιούνται από διαφορετικές αφετηρίες.
«Η δημιουργία χρειάζεται ταλέντο αλλά κυρίως δουλειά»
Η πορεία της Ειρήνης Δερμιτζάκη δεν περιορίζεται, όπως ξέρουμε, το είπαμε και πριν ,στη συγγραφή.
Στο θέατρο συναντά ανθρώπους, συνεργάζεται με ομάδες, σκηνοθετεί και αναζητά τη συλλογική δύναμη της σκηνής.
Παράλληλα, μέσα από τη διδασκαλία δημιουργικής γραφής συναντά νέους ανθρώπους με όνειρα.
Δεν τους κρύβει τις δυσκολίες του χώρου, αλλά δεν θέλει και να τους στερήσει την προσπάθεια.
«Το ταλέντο μόνο του δεν φτάνει. Χρειάζεται δουλειά.»
Ακούστε εδώ όλη τη συζήτηση με την Ειρήνη Δερμιτζάκη:
1.
2.
3.
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
