Το ΟΧΙ της 28ης Οκτωβρίου 1940 κατά της ιταλικής φασιστικής επιδρομής ξαναειπώθηκε τον Απρίλιο του 1941 κατά της Χιτλερικής επιδρομής.
Όμως, ύστερα από το πρώτο γονάτισμα της ηπειρωτικής Ελλάδας, το ΟΧΙ της Κρήτης τον Μάρτιο του ‘41 ήταν το ΟΧΙ της ελευθερίας, της ευψυχίας, της πολιτικής αρετής. Ήταν το ΟΧΙ της Κρητικής λεβεντιάς.
Η αρετή και η ευψυχία πήραν σάρκα και οστά με την ενεργό συμμετοχή του άμαχου πληθυσμού. Ο οποίος, μετά την κατάρρευση της ηπειρωτικής Ελλάδας, είχε κάθε δικαίωμα να παραμείνει μελαγχολικός θεατής. Μιας κατάστασης που βάδιζε στον δρόμο της υποταγής.
Να υπενθυμίσουμε, ότι η Κρητική Μεραρχία είχε ξεμείνει στην ηπειρωτική Ελλάδα. Αντί να βρίσκεται στην Κρήτη με ευθύνη των Άγγλων. Οι οποίοι είχαν αναλάβει να προπαρασκευάσουν την άμυνα της Κρήτης. Όταν τον Απρίλιο του ‘41 ήταν σχεδόν άοπλη. Δεν υπήρχε κανένα Αγγλικό Αεροπλάνο. Τότε που ο εναέριος βομβαρδισμός, οι εναέριοι επιδρομείς ήταν εχθροί αδυσώπητοι και φονικοί.
Αναγκαστικά η Κρήτη βρέθηκε ζωσμένη από ψηλά βαλλόμενη. Από τις πύρινες γλώσσες των βομβαρδιστικών. Και των φλογοβόλων των αλεξιπτωτιστών. Που έφερναν τον όλεθρο στο Νησί των Γενναίων.
Και τότε ξυπνούν οι προγονικές αρετές και η ευψυχία του κρητικού λαού. Γίνονται χέρια, νύχια, δόντια, πέτρες, δρεπάνια, τσεκούρια, μαχαίρια σπιτικά. Λιανοντούφεκα και τουφέκια παρμένα από τους σκοτωμένους αλεξιπτωτιστές.
Για να αποκαλύψουν αργότερα οι Γερμανοί αξιωματικοί:
«…Σε άλλες περιοχές ο εξωτισμός μας τρομοκρατούσε τον άμαχο πληθυσμό. Και αποθάρρυνε τους στρατιωτικούς των μετόπισθεν. Πιστεύαμε, ότι αν μας έβλεπαν να κατεβαίνουμε από τα ουράνια, θα θεωρούσαν τη μάχη χαμένη. Θα βιάζονταν να παραδοθούν. Όμως στην Κρήτη κανένας δεν φοβόταν. Κανένας δεν έφευγε. Κανένας δεν παραδινόταν. Οι σφαίρες σφύριζαν στ’ αυτιά μας, μόλις βγαίναμε από την καταπακτή, πέφτοντας στη γη. Κι όταν πέφταμε ζωντανοί ένα μαινόμενο πλήθος μας επιτίθετο. Χωρίς να φοβάται τα επαναληπτικά μας όπλα και τις χειροβομβίδες μας. Μόνο οι πέτρες δεν σηκώθηκαν να μας πολεμούν…»
Για τον ηρωισμό του Κρητικού λαού θα πει αργότερα ο Γερμανός στρατηγός Αντρέ. Ο οποίος αιματοκύλισε την Κρήτη. «Οι Κρητικοί, όταν βρίσκονται μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, πάνω τους έχουν κάτι το μυθώδες. Φαντάζουν σαν τους μυθικούς ήρωες. Είναι τόσο περήφανοι την τραγική εκείνη ώρα του θανάτου. Που όποιος τους δει, είναι αδύνατο να μη τους θαυμάσει. Πολλές φορές, όταν επρόκειτο για εκτελέσεις από το γραφείο μου έβγαινα στο μπαλκόνι. Μόνο και μόνο για να τους θαυμάσω. Σε κανένα άλλο λαό δεν είδα τέτοια περιφρόνηση προς το θάνατο. Και τόση αγάπη προς την ελευθερία».
Στη Μάχη της Κρήτης (20-29 Μαΐου ) από τα 15.000 αεροπλάνα της Χιτλερικής αεροπορίας χάθηκαν τα 700. Χάθηκε ένα επίλεκτο σώμα 8.000 αλεξιπτωτιστών. Συνολικά οι απώλειες με όσους πνίγηκαν, υπολογίζονται στις 20.000.
Ο Βρετανός Ουίνστον Τσώρτσιλ επανέλαβε την παρατήρηση του Ελ. Βενιζέλου. Ότι η Αγγλία χάνει όλες τις μάχες. Αλλά κερδίζει την τελευταία. Και στις κρίσιμες εκείνες στιγμές είπε το λόγο «Στη Μάχη της Κρήτης αποκεφαλίσαμε το φοβερώτερο τέρας». Δηλαδή τον Χίτλερ. Ο οποίος εμάνιασε καθώς η Κρήτη δεν έπεφτε. Και τηλεγραφούσε «Γιατί η Κρήτη ακόμη αντέχει, όταν μία ολάκερη Γαλλία έπεσε σε 8 ημέρες;»
Την απάντηση θα δώσει αργότερα ο ίδιος ο Χίτλερ. Λέγοντας, ότι η Κρήτη δείχνει ότι οι αλεξιπτωτιστές ανήκουν στο παρελθόν.
Ο ιστορικός μας Γιάννης Μουρέλος θα χαρακτηρίσει την Μάχη ως «την ενδοξότερη και περιεργότερη μάχη της ιστορίας». Όμως κάποιοι ιστορικοί την βλέπουν όχι και τόσο περίεργη. Την βλέπουν σαν ένα απλό, πηγαίο περιστατικό της Κρητικής ψυχής. Θα ήταν περίεργο, αν η Κρητική ψυχή δεν έδινε μια τέτοια παρουσία. Όπου καθρεφτίζεται η μακραίωνη πορεία της φυλής. Στον αγώνα για την ελευθερία. Ταυτιζόμενη με τον λόγο του πρώτου άρχοντα της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Του Περικλή. Που έλεγε στην εποχή του ότι «Ευδαιμονία είναι η ελευθερία και ελευθερία είναι η ευψυχία (Το γαρ ευδαίμον ελεύθερον και το ελεύθερον εύψυχον).
Άλλωστε, η ιστορία της Κρήτης είναι μια ατέλειωτη σειρά από τα ΟΧΙ. Της ελευθερίας. Της ευψυχίας. Της πολιτικής αρετής.
Το ΟΧΙ της Κρήτης είναι αυτοσκοπός.
Γιώργος Αλεβίζος
28-10-2026
