Οι κινητοποιήσεις που σημειώθηκαν σε ελληνικά λιμάνια με αφορμή την άφιξη του ισραηλινών συμφερόντων κρουαζιερόπλοιου Crown Iris δεν απασχόλησαν μόνο την ελληνική επικαιρότητα. Το θέμα έτυχε σημαντικής προβολής και στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, ωστόσο η οπτική μέσα από την οποία παρουσιάστηκε ήταν αισθητά διαφορετική από εκείνη που κυριάρχησε στον ελληνικό δημόσιο διάλογο.
Η σύγκριση των δημοσιευμάτων αποκαλύπτει ότι οι δύο χώρες, παρακολουθώντας τα ίδια γεγονότα, κατέγραψαν ουσιαστικά δύο διαφορετικές ιστορίες.
Η ισραηλινή οπτική: ασφάλεια και προστασία των πολιτών
Στα μεγαλύτερα ισραηλινά ενημερωτικά μέσα, όπως το Ynet, οι Times of Israel και η Jerusalem Post, οι κινητοποιήσεις στην Ελλάδα παρουσιάζονται κυρίως ως περιστατικά που επηρεάζουν την ασφάλεια των Ισραηλινών τουριστών και όχι ως πολιτικές διαμαρτυρίες με συγκεκριμένα αιτήματα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις μαρτυρίες επιβατών του Crown Iris, οι οποίοι περιγράφουν καθυστερήσεις στην αποβίβαση, έντονη αστυνομική παρουσία και φόβο κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων. Σε αρκετά ρεπορτάζ γίνεται αναφορά ακόμη και σε ρίψεις αντικειμένων προς λεωφορεία που μετέφεραν επιβάτες, στοιχείο που χρησιμοποιείται για να αναδειχθεί το αίσθημα ανασφάλειας των ταξιδιωτών.
Αντίθετα, τα αιτήματα των Ελλήνων διαδηλωτών —η αντίθεση στον πόλεμο στη Γάζα, η αλληλεγγύη προς τον παλαιστινιακό λαό και η παρουσία ισραηλινών τουριστικών επιχειρήσεων στα ελληνικά λιμάνια— είτε αναφέρονται συνοπτικά είτε απουσιάζουν σχεδόν ολοκληρωτικά από την κάλυψη.
Παρέμβαση του ισραηλινού ΥΠΕΞ
Ενδεικτικό της σημασίας που αποδόθηκε στο θέμα είναι ότι το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε επίσημη ταξιδιωτική ενημέρωση προς τους πολίτες του για τις προγραμματισμένες κινητοποιήσεις στην Ελλάδα, καλώντας τους να ακολουθούν τις οδηγίες των ελληνικών αρχών και του πληρώματος του πλοίου.
Η ανακοίνωση αυτή αντιμετωπίζει το ζήτημα αποκλειστικά ως θέμα διαχείρισης κινδύνου για τους Ισραηλινούς πολίτες.
Η ελληνική αφήγηση
Στην Ελλάδα, αντίθετα, το επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης υπήρξε διαφορετικό.
Τα περισσότερα ελληνικά μέσα εστίασαν στα κίνητρα των διαδηλωτών, στις αντιδράσεις για τις επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Γάζα, στις παρεμβάσεις συνδικάτων, συλλογικοτήτων και τοπικών φορέων, αλλά και στο ερώτημα κατά πόσο τέτοιες κινητοποιήσεις επηρεάζουν την εικόνα της χώρας ως τουριστικού προορισμού.
Έτσι, ενώ στην Ελλάδα κυριάρχησε η πολιτική διάσταση των διαδηλώσεων, στο Ισραήλ κυριάρχησε η ανθρώπινη ιστορία των επιβατών που βρέθηκαν στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων.
Οι δύο διαφορετικές γλώσσες
Η διαφοροποίηση είναι εμφανής ακόμη και στη γλώσσα που χρησιμοποιείται.
Τα ελληνικά μέσα κάνουν λόγο για «διαδηλωτές», «κινητοποιήσεις αλληλεγγύης», «φιλοπαλαιστινιακές συγκεντρώσεις» και «αντιπολεμικές δράσεις».
Αντίθετα, στα ισραηλινά δημοσιεύματα επανέρχονται εκφράσεις όπως «εγκλωβισμένοι Ισραηλινοί τουρίστες», «απειλή για την ασφάλεια», «διαδηλωτές που εμπόδισαν την αποβίβαση» και «αντιϊσραηλινές διαμαρτυρίες».
Η διαφορετική επιλογή λέξεων δεν είναι τυχαία. Αντανακλά τις προτεραιότητες κάθε κοινωνίας και το κοινό στο οποίο απευθύνεται κάθε μέσο ενημέρωσης.
Το μεγαλύτερο εύρημα
Ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα αυτής της σύγκρισης είναι ότι τα μεγάλα ισραηλινά μέσα δεν επιχείρησαν να ερμηνεύσουν σε βάθος γιατί αναπτύχθηκαν αυτές οι κινητοποιήσεις στην Ελλάδα.
Το ενδιαφέρον τους στράφηκε σχεδόν αποκλειστικά στο κατά πόσο η Ελλάδα παραμένει ασφαλής τουριστικός προορισμός για τους Ισραηλινούς και στο πώς θα προστατευθούν οι πολίτες τους κατά τη διάρκεια των διακοπών τους.
Από την άλλη πλευρά, στην ελληνική ειδησεογραφία οι Ισραηλινοί επιβάτες παρέμειναν σχεδόν στο περιθώριο της αφήγησης, καθώς το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε κυρίως στα αιτήματα των διαδηλωτών και στις πολιτικές προεκτάσεις των κινητοποιήσεων.
Το ίδιο γεγονός, λοιπόν, κατέληξε να περιγραφεί μέσα από δύο διαφορετικούς φακούς: στην Ελλάδα ως μια πολιτική διαμαρτυρία με διεθνείς προεκτάσεις και στο Ισραήλ ως μια υπόθεση ασφάλειας των πολιτών του στο εξωτερικό.
