Υπάρχουν στιγμές στην Ιστορία που το σκοτάδι μοιάζει ανίκητο. Που ο φόβος γίνεται καθημερινότητα, η σιωπή επιβάλλεται και η ελευθερία φαντάζει μακρινή.
Κι όμως, μέσα σε μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας, μια γενιά νέων ανθρώπων κατάφερε να δει εκείνο που οι συνθήκες δεν της επέτρεπαν να αντικρίσει: την ελπίδα.
Εκεί όπου κυριαρχούσε ο φόβος, βρήκε το θάρρος. Εκεί όπου επιβαλλόταν η σιωπή, ύψωσε τη φωνή της. Εκεί όπου όλα έμοιαζαν προδιαγεγραμμένα, πίστεψε πως η Ιστορία μπορεί να αλλάξει.
Οι νέοι του Πολυτεχνείου δεν γνώριζαν αν θα δικαιωθούν. Δεν είχαν καμία εγγύηση ότι ο αγώνας τους θα πετύχει. Είχαν όμως κάτι ισχυρότερο από τη βεβαιότητα της νίκης: την πεποίθηση ότι η ελευθερία, η δημοκρατία και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια αξίζουν ακόμη και το μεγαλύτερο προσωπικό τίμημα.
Και με αυτή την πεποίθηση συνέβαλαν καθοριστικά στον αγώνα που οδήγησε στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας.
Πενήντα τρία χρόνια μετά, το ερώτημα δεν είναι μόνο τι έκαναν εκείνοι τότε. Είναι τι κάνουμε εμείς σήμερα με όσα μας κληροδότησαν.
Γιατί η Δημοκρατία δεν απειλείται μόνο όταν καταλύεται. Δοκιμάζεται και όταν οι θεσμοί χάνουν την εμπιστοσύνη των πολιτών. Όταν η λογοδοσία υποχωρεί μπροστά στην εξουσία. Όταν η δικαιοσύνη αμφισβητείται. Όταν η κοινωνία συνηθίζει να θεωρεί την αδιαφάνεια, την αδικία και την απαξίωση της πολιτικής ως αναπόφευκτες πραγματικότητες.
Και τότε, κάθε μας στάση αποκτά ιδιαίτερο βάρος.
Η επιλογή να μιλήσουμε ή να σιωπήσουμε. Να απαιτήσουμε ή να συμβιβαστούμε. Να συμμετέχουμε ή να αποσυρθούμε. Να υπερασπιστούμε τους δημοκρατικούς θεσμούς ή να αρκεστούμε στην τυπική τους ύπαρξη.
Μπροστά σε αυτές τις προκλήσεις της σημερινής Δημοκρατίας μπορούμε να αναμετρηθούμε με το ίδιο θεμελιώδες ερώτημα που έθεσε εκείνη η γενιά: τι είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε για τις αξίες στις οποίες πιστεύουμε;
Αυτό είναι ίσως το βαθύτερο χρέος μας απέναντι στο Πολυτεχνείο. Όχι να αναζητούμε ήρωες μόνο στο παρελθόν, αλλά να αναλαμβάνουμε την ιστορική ευθύνη που μας αναλογεί στο παρόν.
Γιατί εκείνη η γενιά δεν μας κληροδότησε μια Δημοκρατία για να την αντιμετωπίζουμε ως δεδομένη. Μας κληροδότησε την ευθύνη να την προστατεύουμε, να τη βελτιώνουμε και να τη διευρύνουμε.
Το Πολυτεχνείο μάς θυμίζει ότι ακόμη και στο πιο βαθύ σκοτάδι, το φως δεν έρχεται από μόνο του. Κάποιοι πρέπει να βρουν το θάρρος να το ανάψουν.
Και σήμερα, η ευθύνη να κρατήσουμε αυτό το φως αναμμένο είναι δική μας.

